Buồng trứng đa nang (PCOS) là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Hội chứng buồng trứng đa nang là gì?

Buồng trứng đa nang (hay còn gọi là PCOS – Polycystic Ovary Syndrome) là bệnh xảy ra ở những phụ nữ có quá nhiều hormone sinh dục nam và không đủ lượng hormone sinh dục nữ trong cơ thể. Điều này làm cho sự rụng trứng trở nên bất thường hơn. Nếu bệnh không được chữa trị sớm sẽ dẫn đến sự mất cân bằng hormone, ảnh hưởng đến cơ thể và tăng nguy cơ mắc một số bệnh nghiêm trọng bao gồm tiểu đường, tim mạch và rối loạn sinh sản.

Khi phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang, lượng hormone sinh dục nam trong cơ thể  quá nhiều làm ngăn cản sự rụng trứng nên trứng sẽ chứa đầy trong nang trứng. Nhiều phụ nữ mắc bệnh này có buồng trứng giãn rộng chứa các cụm nang nhỏ. Nếu nang trứng không phát triển bình thường và việc rụng trứng xảy ra không đúng theo chu kỳ sẽ dẫn đến sự mất cân bằng ở hormone nam và nữ.

Nhiều phụ nữ bị bệnh buồng trứng đa nang, cơ thể sẽ phản ứng với đề kháng insulin ngăn không cho đường (glucose) chuyển hóa. Việc điều trị bằng cách bổ sung insulin nhằm đưa đường (glucose) vào tế bào, lưu giữ và cung cấp năng lượng cho cơ thể. Nếu cơ thể phụ nữ có chứa quá nhiều insulin sẽ dễ thèm ăn, dẫn đến tăng cân và sản sinh thêm kích thích tố nam.

Buồng trứng đa nang làm ảnh hưởng 5 – 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Vì vậy, căn bệnh này đã trở thành một trong những lý do gây vô sinh phổ biến ở phụ nữ.

nguyên nhân buồng trứng đa nang

 8 dấu hiệu nhận biết của đa nang buồng trứng

Do sự thay đổi hormone khác nhau dẫn đến những dấu hiệu mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) cũng khác nhau ở phụ nữ. Có tới 80% phụ nữ mắc hội chứng này bị béo phì, thường là béo bụng và hơn 70% phụ nữ có tình trạng lông phát triển nhiều ở các bộ phận như mặt, ngực, bụng dưới, lưng, hoặc bắp đùi. Sau đây là 8 dấu hiệu phổ biến của hội chứng buồng trứng đa nang:

  1. Chu kỳ kinh nguyệt bất thường, không đều hoặc kéo dài là dấu hiệu phổ biến nhất của buồng trứng đa nang. Ví dụ, trong một năm, có ít hơn 9 lần xuất hiện “đèn đỏ”. Mỗi chu kỳ cách nhau hơn 35 ngày và xuất huyết bất thường.
  2. Chảy máu rất nhẹ, rất nặng, hoặc chảy máu một cách bất ngờ
  3. Có các vấn đề về da như mụn trứng cá, mảng da sẫm màu hoặc vùng da dư thừa ở nách hoặc quanh cổ
  4. Chứng ngưng thở lúc ngủ
  5. Mọc lông trên mặt, trên ngực và bụng
  6. Trầm cảm hoặc thay đổi tâm trạng thất thường
  7. Tăng cân, béo phì
  8. Tóc mỏng dần hoặc tóc rụng nhiều

Nguyên nhân chính gây ra buồng trứng đa nang

Yếu tố di truyền có thể là nguyên nhân mắc hội chứng buồng trứng đa nang, vì vậy bạn có nguy cơ mắc bệnh nếu người trong gia đình mắc hội chứng này hoặc rối loạn kinh nguyệt nghiêm trọng hoặc bị tiểu đường.

Mắc hội chứng buồng trứng đa nang sẽ dễ mắc bệnh gì?

Khi mắc buồng trứng đa nang, nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm sẽ tăng cao, ví dụ như:

  • Tiểu đường . Hơn phân nửa phụ nữ mắc buồng trứng đa nang mắc bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường trước 40 tuổi. Nguyên nhân do sự rối loạn điều hòa hóc môn estrogen và lượng insulin trong cơ thể.
  • Cao huyết áp .  Phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang có nguy cơ cao bị cao huyết áp.
  • Cholesterol trong máu cao .  Cơ thể người bệnh đa nang buồng trứng thường có lượng cholesterol xấu (LDL) nhiều hơn cholesterol tốt (HDL). Điều này dẫn đến nguy cơ bênh tim mạch và đột quỵ cũng tăng cao.
  • Rối loạn ngưng thở khi ngủ . Ngưng thở khi ngủ là rối loạn tạm thời khi một người ngừng thở nhiều lần trong khi ngủ. Thông thường những phụ nữ bị đa nang buồng trứng cũng béo phì hoặc thừa cân. Điều này gây nguy cơ bị ngưng thở khi ngủ.
  • Ung thư nội mạc tử cung . Khi mắc đa nang buồng trứng, bạn thường gặp vấn đề rụng trứng, béo phì, kháng insulin và đái tháo đường. Tất cả những điều này có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư nội mạc tử cung (màng tử cung).
  • Trầm cảm và dễ lo âu . Thường thấy ở phụ nữ mắc buồng trứng đa nang

Bác sĩ chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang như thế nào?

Hội chứng buồng trứng đa nang có thể khó chẩn đoán vì các triệu chứng đối với mỗi người sẽ khác nhau. Triệu chứng của bạn cũng có thể xuất hiện và biến mất. Đầu tiên, bác sĩ cần phải loại trừ các nguyên nhân khả thi của triệu chứng này, chẳng hạn như vấn đề về tuyến giáp. Bác sĩ sẽ chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa dựa trên:

  • Tiền sử về sức khỏe và chu kì kinh nguyệt của bạn;
  • Xét nghiệm máu để đo nồng độ hormone;
  • Siêu âm qua âm đạo để kiểm tra xem buồng trứng có đa nang và mở rộng.

Hội chứng buồng trứng đa nang không thể được chữa khỏi hoàn toàn nhưng bạn có thể đối phó với các triệu chứng. Bạn cũng có thể kiểm soát hội chứng này mà không cần dùng thuốc.

4 cách điều trị buồng trứng đa nang

1. Lên kế hoạch giảm cân

Việc giảm cân giúp ích rất nhiều cho sự rụng trứng. Khi bạn giảm được khoảng 5 – 7kg, chu kỳ kinh sẽ đều đặn hơn, giảm cholesterol, điều chỉnh được isulin trong cơ thể.

2. Dùng thuốc hỗ trợ sinh sản

Bác sĩ sẽ xem xét và chỉ định loại thuốc nào là phụ hợp với bạn. Chẳng hạn như:

 Clomiphene. Nếu bạn đã giảm cân mà chu kì kinh vẫn không đều đặn, lúc này bác sĩ sẽ chỉ định bạn dùng thuốc clomiphene – thuốc giúp tăng khả năng sinh sản. Khoảng 80% phụ nữ điều trị với thuốc clomiphene bắt đầu rụng trứng trong vòng 3 tháng đầu tiên. Trong số đó, có đến 30 – 40% phụ nữ mang thai trong lần điều trị thứ 3.

 Letrozole. Nhiều chuyên gia khuyên phụ nữ nên dùng letrozole nhằm kích thích rụng trứng. Một nghiên cứu gần đây cho thấy, loại thuốc này có hiệu quả hơn so với clomiphene trong việc điều hòa sự rụng trứng và hỗ trợ mang thai đối với những người phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang.

♦ Metformin. cũng là một trong những loại thuốc kích thích sự rụng trứng. Loại thuốc này sẽ có hiệu quả hơn nếu kết hợp với clomiphene hoặc letrozole trong quá trình điều trị hội chứng buồng trứng đa nang.

♦ Gonadotropins. Nếu điều trị bằng các loại thuốc khác không mang lại hiệu quả, bác sĩ sẽ khuyên bạn dùng gonadotropin. Đây là loại thuốc dạng tiêm nhằm kích thích sự rụng trứng cũng như giúp trứng phát triển. Có đến khoảng 60% phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang có thai khi được điều trị với loại thuốc này.

3. Phương pháp phẫu thuật buồng trứng

Nếu việc điều trị bằng những loại thuốc trên không cho kết quả như ý muốn, lúc này bạn có thể lựa chọn phương pháp phẫu thuật được gọi là khoan buồng trứng. Bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật bằng cách mổ ở bụng để tạo ra các lỗ nhỏ trong buồng trứng . Điều này giúp làm giảm mức độ kích thích tố nam và tăng cường sự rụng trứng.

Không giống như thuốc uống hay tiêm chích, khoan buồng trứng là phương pháp chỉ điều trị một lần. Tác động của phương pháp này chỉ mang tính tạm thời, nhưng khoảng 50% phụ nữ mang thai trong vòng một năm kể từ khi phẫu thuật.

4. Thụ tinh trong ống nghiệm

Nếu không có phương pháp điều trị nào phù hợp với bạn thì thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) được xem là phương pháp tối ưu lúc này. Trước tiên, bác sĩ sẽ tiến hành lấy trứng và tinh trùng để tạo thành quy trình thụ tinh trong phòng thí nghiệm.

Sau đó, họ sẽ đưa phôi vào tử cung để có thể phát triển thành thai nhi. Tỷ lệ mang thai cũng phụ thuộc vào độ tuổi và khả năng sinh sản của bạn.

Sử dụng phương pháp tránh thai để điều trị đa nang buồng trứng

Nhiều phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang chọn sử dụng biện pháp ngừa thai nội tiết tố để giúp kiểm soát các dấu hiệu buồng trứng đa nang đã gây ra. Ví dụ, nếu buồng trứng đa nang khiến bạn trễ kinh trong nhiều tháng liền thì phương pháp ngừa thai sẽ giúp điều chỉnh lại chu kỳ kinh nguyệt. Vậy cùng xem qua 3 cách điều trị dưới đây:

1. Sử dụng thuốc tránh thai

Thuốc ngừa thai là lựa chọn phổ biến và hiệu quả nhất được sử dụng để kiểm soát các triệu chứng buồng trứng đa nang. Có 2 loại thuốc ngừa thai dạng uống là thuốc tổng hợp và thuốc viên chỉ có progestin. Cả 2 loại đều vô cùng hữu ích trong việc điều trị các triệu chứng buồng trứng đa nang đồng thời có thể hỗ trợ bạn:

  • Có khả năng rụng trứng
  • Có chu kỳ kinh nguyệt đều
  • Có kinh nguyệt nhẹ nhàng, ít đau đớn
  • Giảm các cơn chuột rút
  • Giúp có làn da khỏe đẹp
  • Giảm nguy cơ ung thư nội mạc tử cung, ung thư buồng trứng và u nang buồng trứng
  • Giảm sự tăng trưởng bất thường của tóc.

Thuốc tổng hợp

Thuốc tổng hợp chứa cả 2 thành phần estrogen và progestin. Sự kết hợp hai hormone này tương tự như loại hormone mà buồng trứng tạo ra. Hàm lượng hormone này sẽ thay đổi tùy thuộc vào từng thương hiệu của thuốc. Vì vậy, bạn có thể lựa chọn dùng thuốc liều thấp hoặc liều cao tùy ý.

Ví dụ, thuốc tránh thai liều thấp có chứa khoảng 20mcg estrogen. Thuốc tránh thai liều cao thì khoảng 30 – 35mcg estrogen. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể giúp bạn xác định đúng liều lượng phù hợp nhất cho bạn.

Thuốc viên chỉ có progestin

Thuốc viên chỉ có progestin, hay còn được gọi là minipill, là một lựa chọn hiệu quả cho những phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang nhưng không thể uống thuốc ngừa thai tổng hợp. Thuốc viên progestin sẽ giúp làm tăng hàm lượng progesterone bên trong cơ thể, giúp bạn có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn và làm giảm nguy cơ ung thư nội mạc tử cung. Thuốc viên progestin chỉ chứa khoảng 35mcg progestin tổng hợp.

Hầu hết những người mắc hội chứng buồng trứng đa nang thường không gặp các phản ứng phụ khi dùng thuốc tránh thai. Tuy nhiên, tùy vào các hình thức ngừa thai khác nhau mà có những ảnh hưởng khác nhau đến mỗi người. Bạn có thể gặp phải một trong số các triệu chứng sau đây:

  • Tâm trạng thất thường
  • Tăng hoặc giảm cân đột ngột
  • Buồn nôn
  • Nhức đầu
  • Đau ngực
  • Băng huyết.

Bảo hiểm y tế có thể hỗ trợ bạn một khoản tiền nhỏ để chữa trị. Tuy nhiên, nếu không có bảo hiểm, liều thuốc tránh thai hàng ngày loại 21 viên hoặc 28 viên tổng hợp thường có giá thị trường giao động khoảng từ 95.000 – 150.000 đồng. Thuốc viên chỉ có progestin trị giá khoảng 150.000 đồng cho 1 tháng sử dụng.

2. Miếng dán ngừa thai

Miếng dán ngừa thai là miếng nhựa mỏng có chứa estrogen và progestin. Đây là một trong những phương pháp điều trị dành cho chị em mắc hội chứng buồng trứng đa nang. Bạn hãy đeo miếng dán trong vòng 21 ngày, sau đó gỡ bỏ nó trong 7 ngày để chu kỳ kinh nguyệt diễn ra bình thường. Khi kết thúc chu kỳ bạn có thể thay thế nó bằng một miếng dán mới. Giống như việc dùng thuốc tránh thai, miếng dán ngừa thai cũng có thể giúp bạn:

  • Rụng trứng
  • Điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt
  • Làm giảm chứng đầy bụng và chuột rút
  • Giảm mụn trứng cá
  • Hạn chế mọc quá nhiều lông
  • Hạn chế nguy cơ ung thư.

Tuy nhiên, miếng dán ngừa thai cũng có thể gây nên một vài phản ứng phụ như:

  • Khiến da trở nên nhạy cảm
  • Buồn nôn và ói mửa
  • Thay đổi tâm trạng
  • Đau ngực
  • Đau đầu
  • Tăng cân
  • Huyết áp cao.

Giá thị trường của miếng dán ngừa thai dao động khoảng 220.000 đồng/hộp.

3. Vòng tránh thai

Vòng tránh thai là một vòng nhựa mềm và dẻo, bạn có thể đưa vào âm đạo của mình. Cũng giống như miếng dán ngừa thai, bạn hãy đeo vòng trong 21 ngày và tháo vòng ra trong 7 ngày để chu kỳ kinh nguyệt có thể xảy ra, sau đó hãy thay thế vòng tránh thai bằng một cái mới ở tháng tiếp theo. Giống như viên thuốc và miếng dán, vòng tránh thai cũng có tác dụng hỗ trợ điều trị đa nang buồng trứng:

  • Dễ dàng rụng trứng
  • Điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt của bạn
  • Làm giảm chứng đầy bụng và chuột rút
  • Giảm mụn trứng cá
  • Hạn chế mọc quá nhiều lông, tóc
  • Giảm nguy cơ ung thư.

Tác dụng phụ thường gặp khi sử dụng vòng bao gồm:

  • Đau đầu
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn
  • Đau ngực
  • Mệt mỏi
  • Tăng cân
  • Thay đổi khẩu vị.

Vòng tránh thai cũng tốn một khoản chi phí tương tự như miếng dán ngừa thai.

Các phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng dù bạn muốn có con hay không. Bạn sẽ được giới thiệu đến một bác sĩ phụ khoa hoặc một bác sĩ chuyên về nội tiết.

Hy vọng rằng với những thông tin mà bài viết cung cấp sẽ giúp bạn phần nào có thêm kiến thức bổ ích về hội chứng buồng trứng đa nang cũng như là sớm tìm ra phương pháp điều trị phù hợp cho mình.

Leave a Comment